Μικρές ιστορίες για Μεγάλα γεγονότα: Η χαμένη ψηφίδα της Αγίας Σοφίας

Στο βιβλίο «Η χαμένη ψηφίδα της Αγίας Σοφίας» η Ελένη Σβορώνου, πιστή στο πνεύμα της σειράς Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα των εκδόσεων Καλέντη, αποτυπώνει μια μικρή στιγμή της ιστορίας με μεγάλο αντίκτυπο στην ανάδειξη της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Αφήνοντας πίσω τη Μικρασιατική Καταστροφή, καταπιάνεται με μια συμβολική ειρηνική σκηνή που διαδραματίζεται το 1931, δηλαδή ένα χρόνο μετά την υπογραφή του Συμφώνου Φιλίας μεταξύ δύο ηγετών, του Έλληνα Πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου και του θεμελιωτή του Τουρκικού Κράτους Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Η ιστορία που αφηγείται αφορά μια συνάντηση στο Μέγα Τζαμί AyaSofia στην οποία πρωταγωνιστούν ο Κεμάλ Ατατούρκ κι ένας Αμερικανός αριστοκράτης, λάτρης της βυζαντινής τέχνης, ο Τόμας Γουάιτμορ. Στόχος του Αμερικανού είναι σώσει και να αναδείξει τα ψηφιδωτά του ναού που μετά την Άλωση της Πόλης μετατράπηκε σε τζαμί και καλύφθηκαν από οθωμανικά κονιάματα. Ο Γουάιτμορ έχει στη διάθεσή του περίπου σαράντα λεπτά μέσα στα οποία κατορθώνει να πείσει τον Τούρκο ηγέτη να μετατρέψει το μουσουλμανικό τέμενος σε μουσείο φέρνοντας στο φως τα υπέροχα βυζαντινά ψηφιδωτά, μια μεγάλη πολιτιστική νίκη. Ομοίως η Σβορώνου με μαεστρία κατορθώνει μέσα από τις 95 σελίδες του βιβλίου να επιτρέψει στους αναγνώστες να ρίξουν κι αυτοί μια κλεφτή ματιά στα σκεπασμένα ψηφιδωτά που αποκαλύπτονται σταδιακά από τις περιγραφές του Γουάιτμορ και να τους ξεναγήσει στο μνημείο και στην ιστορία του. Έτσι το κείμενο γίνεται όχημα για ένα ταξίδι στο χρόνο, από την Άλωση ως τον 20ό αιώνα. Δύο παιδιά που παίζουν πόλεμο στο χώρο γίνονται μάρτυρες της συνάντησής αυτής, συμμέτοχοι μιας ιστορικής στιγμής συμφιλίωσης. Τα παιδιά είναι και αυτά που βρίσκουν τη μικρή ψηφίδα που είχε χάσει κι αναζητούσε ο Γουάιτμορ. Και το βιβλίο γίνεται με τη σειρά του μια μικρή χρυσή ψηφίδα στο τεράστιας αξίας και σημασίας ψηφιδωτό της ιστορίας της Αγίας Σοφίας, του σπουδαίου μνημείου της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Προσωπικά με συγκίνησε το κεφάλαιο που αποπνέει τη μυρωδιά της παιδικής και νεανικής ηλικίας του Κεμάλ Ατατούρκ. Είμαι σίγουρη πως θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τους μικρούς αναγνώστες.
Μαρία Ανδρικοπούλου, kosvoice.gr

Η Ελένη Σβορώνου βρίσκει με δεξιοτεχνία τον τρόπο για να δώσει μια χορταστική ιστορική αναδρομή, ξεκινώντας από την εποχή του Ιουστινιανού και τα γεγονότα που τον οδήγησαν να χτίσει αυτή τη λαμπρή εκκλησία για να ενώσει τον διχασμένο λαό του. Στη συνέχεια αναφέρεται στην πρώτη Άλωση της Πόλης από χριστιανικά χέρια και στη δεύτερη, από τους μωαμεθανούς οπότε ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί. Με μια σχεδόν virtual ξενάγηση σε κάθε θεατή και αθέατη γωνιά του ναού, περιγράφοντας με γλαφυρό τρόπο ακόμα και τα επικαλυμμένα χριστιανικά ψηφιδωτά, αληθινά σε κάνει μέτοχο αυτού του δέους που «…ακόμη και ο πιο δύσπιστος αισθάνεται απέναντι στο μυστήριο του κόσμου μας».
Δείτε το δημοσίευμα εδώ.